Республикатааҕы Оһуохай уопсастыбатын тэрийиитинэн сылы быһа, хас өрөбүл ахсын Оһуохай тохтоло суох барар. Итинник диэтэххэ сылдьыбат дьон, ханна буоларый, өрөбүл ахсын дуо диэн соһуйар дьон эмиэ бааллар. Кистэл буолбатах улуустарга Оһуокай ыһыахтарга уонна Олоҥхо ыһыахтарыгар эрэ буолар. Онон сылдьыбат дьон ыһыахха алгыс эрэ кэнниттэн оһуокайдыыллар. Оттон оһуокайга ис сүрэхтэриттэн тардыһар дьон биһиги тэрийэр өрөбүллээҕи (хас баскыһыанньа аайы күнүс 13.00 чаастан) Оһуокайбытыгар куоракка Арчы дьиэтигэр, сайыҥҥы өттүгэр пааркаҕа мэлдьи кэлэн сылдьаллар. Сорох дьон биһигини Оһуохайдары эһиги үлэлээбэт, дьиэҕэ олоро уонна инбэлиит дьоҥҥо социальнай сакааһы эһиги толороҕут, эһиги саастаах дьон үйэлэрэ уһууругар улахан кылааттааххыт диэн мээнэҕэ эппэттэр. Мин эмиэ ити этиигэ толору сөбүлэһэбин. Улахан болҕомтоҕо ылыллыбатах дьоҥҥо кырдьык, Оһуокай уопсастыбата улахан оруолу ылар. Санкт Петербурга олохсуйан олорор суруналыыс Варвара Куличкина пааркаҕа Оһуохай искибиэригэр сылдьан баран, миэхэ сөхпүтүн этэн турар.
Кырдьаҕастар эрэ оһуокайдыыллара, буолуо диэбитим, Үтүөлээх, Дархан этээччилэр үгүстэрэ эдэрдэр эбит диэн соһуйбутун үллэстибитэ. Кырдьык кини бэлиэтээбитин курдук, кырдьаҕас, орто, эдэр көлүөнэ солбуһуута биһиги уопсастыбабытыгар бэрт үрдүк таһымҥа бара турар. Кэнники 2024-2025 сыллары «Уһун уонна көхтөөх олох национальнай бырайыак» чэрчитинэн ыытыллар буолла түмсүүбүт үлэтэ, сыала — соруга олоҕу кэтэһэр уһун кэм улаатыыта, дьон оһуохайдаан хамсанан үтүө алгыстаах тылларынан норуоту сомоҕолоон, түмэн мэлдьи сүүрэ – көтө сырыттахпытына олохпут кырдьык уһуур. 2024 сылга республиканскай түмсүү буоларбыт быһыытынан улуустарга филиаллар үлэлэрэ күүһүрдэ. Урукку өттүгэр Намҥа Оһуохай дуораана суоҕун кэриэтэ эбит буоллаҕына, кистэнэ сылдьыбыт талааннар кыахтарын арыйыыга улууска сыһыарыллыбыт куратор Дархан этээччибит Валентин Хорунов Оһуокай түмсүүтүн Аппааныга олорор Татьяна Ивановна Евсеевалыын, Мария Михайловна Бястиновалыын, Семен Петрович Алексеевтыын тэрийэннэр, 2024 сылга Намнар республикаҕа биир бастыҥ үлэлээх филиалынан ааттаммытара. Аны ити сыл аҕа саастаах көлүөнэбит Оһуохай Намнааҕы түмсүүтүн бэрэссэдээтэлэ Татьяна Ивановна Евсеева ыам ыйын 25 күнүгэр бэйэтин солотун эдэр көлүөнэҕэ туттарбыта.
Кини оннугар эдэр этээччи Вера Цыпандина талыллан үлэлии сылдьар. Элбэх эдэр этээччи таҕыста. 2024 сылга икки төгүл түмсүүттэн Намҥа, Мэҥэ Хаҥаласка, Таааттаҕа, Ньурбаҕа, Сунтаарга, Бүлүүгэ тахсан көрсүһүү, маастар кылаастар тэриллибиттэрэ. Онон ааспыт 2024 сылбыт көлүөнэ солбуйсуута, эдэр солбук тахсыытын тэрийиигэ болҕомто ууруллан ыытыллыбыта. Бу түмүгэр Үс Хатыҥҥа тэрийэр икки күннээх Оһуохайбытыгар илин эҥэр улуустартан элбэх ыччат кыттан, бар дьон махталын ылбыттара. Эмиэ ити сыл Бүлүү улууһугар ахсынньы ыйга урукку биллэр этээччилэрин ааттарынан Оһуохай күрэҕин түмсүү салайааччыта Светлана Тарасовна Иванова үрдүк тэрээһиннээхтик ыыппыта. Манна эмиэ республикатааҕы түмсүүттэн сүбэ чилиэттэрэ эмиэ баран кыттыбыттара.
Быйылгы 2025 сыллааҕы Оһуокай түмсүүтэ куоракка улуустарынан Кыайыы Оһуокайын тэрийэн, куорат олохтоохторугар улахан хамсааһыны таһаардылар. Арчыга 200-300 чэкэ киһи өрөбүл ахсын кэлэн, Оһуохай алгыстаах түһүлгэтэ бар дьон махталын ылла. Балаҕан ыйын 26 күнүттэн, ыам ыйын 25 күнүгэр диэри тэрилиннэ. Анаабыр, Сунтаар, Амма, Мэҥэ Хаҥалас, Хаҥалас, Нам, Бүлүү, Усуйаана, Уус Алдан куоракка олорор биир дойдулаахтарын түмэн тэрилиннэ.
Сылын ахсын Кыайыы күнүгэр Кыайыы Оһуохайа үрдүк таһымнаахтык ыытыллар. Күнүс 1 чаастан 6 чааска диэри Оһуокай тохтообокко уонна тыһыынчаннан дьону хабан ыытылларынан уратылаах. Үс Хатыҥҥа ыытар республиканскай күрэс икки күн устата тохтоло суох тыһыынчаттан элбэх киһини тардарынан уратылаах. Олоҥхо ыһыахтарыгар этээччилэртэн ураты батыһааччы аҕыйах буоллаҕына, Үс Хатыҥҥа уонна от ыйыгар ыытыллар Оһуокай ыһыаҕар элбэх киһи күргүөмүнэн кэлэн, элбэх норуоту тардарынан уратылаах. Итиччэ элбэх дьону хайдах түмэҕитий диэн сөҕөөччү элбэх. Түмүктээн эттэххэ, республикатааҕы Оһуохай түмсүүтэ, бэрэссэдээтэл Александр Джурович Данилов-Дьулуур Хаан оһуокайы тэрийэн, уопсастыбаҕа норуоту сомоҕолуур, түмэр улахан кылааттааҕын бэлиэтиибин.
Суруйда — Марта Николаева – Сарыалыйа